Andrzej J. Wójcik

12 lutego 2014

 

 

 

 

tel.
dyżury:
własna strona: www.anwoja.pl

 

IMG_9946-326x473

 

Zainteresowania naukowe

Moje zainteresowania naukowe koncentrują się szczególnie wokół kilku zagadnień: organizacji działalności górniczej i jej organizatorów, podstaw prawnych górnictwa, jego nauczania i popularyzacji oraz historii badań geologicznych i kartografii. Są to zagadnienia dotychczas mało poznane ze względu na ich unikalność, jak również stosunkowo małą ilość zachowanych i dostępnych materiałów archiwalnych, które są bardzo rozproszone w różnych, polskich i zagranicznych, archiwach i bibliotekach. Celem moich działań jest przypomnienie osiągnięć w tworzeniu podwalin nowoczesnego przemysłu i sylwetek, często zapomnianych, ich twórców. Cennym – według mnie – jest przypomnienie historii działań wspomagających rozwój górnictwa, między innymi tworzenia ram prawnych działalności górniczej.

Udział w redakcjach, radach, towarzystwach naukowych itp.

1978 – Polskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk o Ziemi (PTPNoZ)

1982 – Polskie Towarzystwo Geologiczne (PTG)

1986 – International Association of Sedimentologists (IAS)

1987 – Earth Science Teachers Association (ESTA)

1989 – American Association of Petroleum Geologists (AAPG)

1995 – National Geographic Society

1996 – Society for Sedimentary Geology

1999 – Stowarzyszenie Muzealników Polskich

2000 – Główna Komisja Muzealnictwa i Tradycji Górniczych SITG

2001 – International Committee for the Conservation of the Industrial Heritage (TICCIH)

2003 – International Council of Museum (ICOM)

2003 – International Committee for University Museums and Collections (UMAC)

2003 – International Committee for Museums and Collections of Natural History (NATHIST)

2006 – International Commission on History of Geological Sciences (INHIGEO)

2009 – Komisja Historii Nauki Polskiej Akademii Umiejętności (PAU)

Publikacje

2004

  • Działalność geologiczna i górnicza Fryderyka Krumpla w Okręgu Zachodnim Królestwa Polskiego w pierwszej połowie XIX w. [w:] Analecta, z. 1-2, s. 1-19.
  • Regulamin zbierania okazów geologicznych na kopalniach węgla – nieznany dokument z historii muzealnictwa. [w]: III Konferencja „Ochrona zabytków górniczych. Aspekty organizacyjne, prawne i finansowe. Stan obecny i perspektywy”, Bochnia, 4 VI 2004. Główna Komisja Muzealnictwa i Tradycji Górniczych przy Zarządzie Głównym Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Górnictwa, s. 65-68.
  • Zabytki techniki i ich wykorzystanie w ochronie krajobrazu historycznego i kształtowania przestrzeni przyrodniczej i kulturowej. [w]: Bogactwo dziedzictwa przemysłowego jako wyzwanie i atrakcyjny produkt dla turystyki i rekreacji. I Konferencja Międzynarodowa, Zabrze 10-11 IX 2004 r. Górnośląska Wyższa Szkoła Handlowa im. Wojciecha Korfantego w Katowicach, Urząd Miejski w Zabrzu. Katowice, s. 53-58.

 

2005

  • Organizacja władz górniczych i hutniczych Królestwa Polskiego w pierwszej połowie XIX wieku. [w:] Analecta, z. 1-2, s. 227-308.
  • Projekt prawa górniczego Stanisława Staszica. [w:] Budownictwo Górnicze i Tunelowe, nr 1, s. 39-46.
  • Górnicy Stanisława Staszica – organizacja władz górniczych Królestwa Polskiego. [w:] Budownictwo Górnicze i Tunelowe, nr 2, s. 41-50.
  • Poznanie geologiczno-górnicze księstwa siewierskiego w czasach „Ziemiorodztwa Karpatów…” Stanisława Staszica. [w:] Budownictwo Górnicze i Tunelowe, nr 3, s. 34-41.
  • Sztolnie odwadniające kopalnie węgla kamiennego w Okręgu Zachodnim Królestwa Polskiego w pierwszej połowie XIX w. [w:] VII Konferencja Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Górnictwa. Doświadczenia z likwidacji zakładów górniczych. Górnicze dziedzictwo kulturowe. Mysłowice, październik 2005 r., s. 181-187.
  • Zabytki techniki w ochronie i kształtowaniu krajobrazu przyrodniczego i kulturowego. [w:] Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej, ser. Górnictwo, z. 269, s. 283-291.

 

2006

  • Geostanowiska w Kopalni Zabytkowej Węgla Kamiennego „Guido” w Zabrzu. [w:] Orbis Interior, tom 5, s. 137-143.
  • Budowa geologiczna i złoża surowców mineralnych oraz zmiany środowiska naturalnego wywołane przez górnictwo na terenie miasta Bukowno (Górny Śląsk). [w:] „Regionalne problemy ekologiczne”, red. W. Andrejczuk, Wyższa Szkoła Ekologii w Sosnowcu, s. 93-106.
  • Dawne sztolnie kopalń węgla kamiennego w Okręgu Zachodnim Królestwa Polskiego (do 1850 r.). [w:] Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej nr 117, Seria Studia i Materiały, nr 32, „Dziedzictwo i historia górnictwa oraz możliwości wykorzystania pozostałości dawnych robót górniczych”, s. 341-348.
  • Jan Hempel – górnik i geolog – autor „Mapy geognostycznej zagłębia węglowego…” (1856r.) [w:] Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej nr 117, Seria Studia i Materiały, nr 32, „Dziedzictwo i historia górnictwa oraz możliwości wykorzystania pozostałości dawnych robót górniczych”, s. 349-360.
  • Kartografia górnicza Fryderyka Krumpla (1792-1855). [w:] Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej 117, Seria Studia i Materiały, nr 32, „Dziedzictwo i historia górnictwa oraz możliwości wykorzystania pozostałości dawnych robót górniczych”, s. 361-368.
  • Regulamin zbierania okazów geologicznych na kopalniach węgla – nieznany dokument z historii muzealnictwa (1921 r.). [w:] Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej nr 117, Seria Studia i Materiały, nr 32, „Dziedzictwo i historia górnictwa oraz możliwości wykorzystania pozostałości dawnych robót górniczych”, s. 369-372.
  • Jan Hempel – autor pierwszej „Mapy geognostycznej zagłębia węglowego w Królestwie Polskiem”. [w:] Budownictwo Górnicze i Tunelowe, nr 1, s. 45-56.
  • Dokonania Józefa Cieszkowskiego w górnictwie polskim. [w:] Budownictwo Górnicze i Tunelowe, nr 2, s. 49-55.
  • Sztolnie odwadniające kopalnie węgla kamiennego w Okręgu Zachodnim Królestwa Polskiego w pierwszej połowie XIX wieku. [w:] Budownictwo Górnicze i Tunelowe, nr 3, s. 40-47.
  • Jan Marian Hempel – autor map górniczych i geologicznych Królestwa Polskiego. [w:] Analecta, z. 1-2, s. 255-278.
  • The first detailed geological map of the coal basin In the historic Polish Kingdom, by Jan Hempel (1856). [w:] INHIGEO Newsletter, 39 (for 2006), s. 27-35.
  • Historia i współczesność. Krakowska Ustawa Górnicza z roku 1844. [w:] Budownictwo Górnicze i Tunelowe, nr 4, s. 44-52.
  • Projekt Prawa Górniczego Stanisława Staszica (1819 r.). [w:] Rozprawy z dziejów oświaty, t. 45, s. 139-154.
  • Prawo górnicze Stanisława Staszica. Uregulowania prawne poszukiwań i eksploatacji kopalin w Królestwie Polskim. [w:] Wiek Oświecenia. Stanisław Staszic – myśliciel, pisarz, uczony, t. 22, s. 203-226.
  • Budowa geologiczna oraz zmiany środowiska naturalnego wywołane przez górnictwo na terenie Bukowna. [w:] Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej, Seria Górnictwo, z. 273, s. 389-404.
  • Okręgi przemysłowe Królestwa Polskiego w pierwszej połowie XIX wieku. [w:] Materiały VIII Konferencji „Górnicze dziedzictwo kulturowe i rewitalizacja terenów poprzemysłowych”. Zarząd Główny Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Górnictwa w Katowicach, Mysłowice, 19-20 października 2006 r., s. 143-151.

 

2007

  • „Początki nauki kopalnictwa” – pierwszy polski podręcznik górnictwa. [w:] Budownictwo Górnicze i Tunelowe, nr 1, s. 44-48.
  • Jan Mieroszewski Górnik z „Terra banensium”. [w:] Budownictwo Górnicze i Tunelowe, nr 2, s. 35-43.
  • Fryderyk Krumpel – prekursor geologii kopalnianej w Królestwie Polskim. [w:] Budownictwo Górnicze i Tunelowe, nr 3, s. 47-54.
  • Józef Cieszkowski i jego wpływ na rozwój polskiego słownictwa górniczego. [w:] Górnictwo w czasie, przestrzeni, kulturze. Januszewski S. (red.), Polski Kongres Górniczy 2007, Fundacja Otwartego Muzeum Techniki, Wrocław, s. 27-40.
  • Das Sachse Friedrich Krumpel. Schöpfer erster geologischer und bergbaulicher Kartenwerke im Westbezirk des Königreichs Polen. [w:] Der Anschnitt. Zeitschrift für Kunst und Kultur im Bergbau, nr 2-3, s. 70-80.
  • Zapomniane sztolnie dziedziczne w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym. [w:] Materiały IX Konferencji „Górnicze dziedzictwo kulturowe i rewitalizacja terenów poprzemysłowych”. Zarząd Główny Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Górnictwa w Katowicach, Mysłowice, 3-4 października 2007 r., s. 193-198.
  • Jubilee of Jan Hempel’s „Geognostic map of coalfield in Polish Kingdom”. [w:] The Global and the Local: The History of Science and the Cultural Integration of Europe. Kokowski M. (red.). Proceedings of the 2nd ICESHS (Cracow, Poland, September 6-9, 2006), s. 905-912.
  • Ekspedycja Adam Piwowara na Nowa Ziemię (1905 r.). [w:] A. Kuczyński (red.): Polacy w nauce, gospodarce i administracji na Syberii w XIX wieku i na początku XX wieku. Ośr. Bad. Wsch. Katedry Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniw. Wrocł., Wyd. DTSK Silesia, Wrocław, s. 491-501.

 

2008

  • Zachodni Okręg Górniczy. Studia z dziejów geologii i górnictwa w Królestwie Polskim Polska Akademia Nauk, Instytut Historii Nauki, Warszawa, ISBN 978-83-86062-81-2, s. 1-330.
  • Działalność górnicza i geologiczna Józefa Cieszkowskiego w Okręgu Zachodnim Królestwa Polskiego w pierwszej połowie XIX w.[w:] Analcecta, z. 1-2, s. 89-102.
  • Czasopismo „Technik” i jego twórca Stanisław Majewski. [w:] Kwart. Hist. Nauki i Tech., nr 1, s. 97-104.
  • Maksymilian Strasz – architekt, fotograf, autor pierwszych map okręgów górniczych Królestwa Polskiego. [w:] Budownictwo Górnicze i Tunelowe, nr 1, s. 43-51.
  • Marceli Królikiewicz – pierwszy naczelnik górniczo-hutniczego Okręgu Zachodniego Królestwa Polskiego. Część I. [w:] Budownictwo Górnicze i Tunelowe, nr 2, s. 38-46. Marceli Królikiewicz – pierwszy naczelnik górniczo-hutniczego Okręgu Zachodniego Królestwa Polskiego. Część II. [w:] Budownictwo Górnicze i Tunelowe, nr 3, s. 40-50.
  • Zapomniany projekt nazewnictwa pokładów węgla kamiennego Arnolda Sarjusza Makowskiego. [w:] P. P. Zagożdżon, M. Madziarz (red.): Dzieje górnictwa – element europejskiego dziedzictwa kultury. Oficyna Wydaw. Pol. Wrocł., Wrocław, s. 285-296.
  • Marceli Królikiewicz – pierwszy profesor górnictwa w Szkole Akademiczno-Górniczej (Akademii Górniczej) w Kielcach. [w:] Zeszyty Staszicowskie, z. 6, s. 115-128.
  • Organizacja rządowego górnictwa w dozorstwie Olkusko-Siewierskim i w Okręgu Zachodnim Królestwa Polskiego. [w:] Materiały pokonferencyjne. Konferencja: „Wpływ przemysłu na rozwój Dąbrowy Górniczej”. Dąbrowa Górnicza, 5 czerwca 2008 r., Stow. Inż. i Techn. Przem. Hutn. w Polsce, Urząd Miejski w Dąbr. Górn., Muz. Miejskie „Sztygarka” w Dąbr. Górn., Katowice, s. 90-109.

 

2009

  • [z:] W. Preidl, Kopalnia cynku i ołowiu w Siewierzu – problemy zagospodarowania obiektu pogórniczego. [w:] Budownictwo Górnicze i Tunelowe, nr 2, s. 10-22.
  • Mapy okręgów górniczych Królestwa Polskiego. [w:] Analecta, nr 1-2, s. 331-348.
  • Organizacja władz górniczych Królestwa Polskiego w XIX wieku. [w:] Rozmus D., Witkowski S. (red.): Gospodarka nad Przemszą i Krynicą od pradziejów do początków XX wieku w świetle badań interdyscyplinarnych. Wyd. Muz. Miejskie „Sztygarka”, Dąbrowa Górnicza, PTTK Olkusz, Inst. Zagł. Wyż. Szkoły Humanitas, Sosnowiec, s. 173-188.
  • Problematyka geologiczna i górnicza w „Bibliotece Warszawskiej” do 1870 roku. [w:] Zagożdżon P. P., Madziarz M. (red.): Dzieje górnictwa – element europejskiego dziedzictwa kultury. T. 2. Oficyna Wydaw. Pol. Wrocław., Wrocław, s. 326-333.
  •  [z:] W. Preidl, Stanisław Majewski – badacz i piewca tradycji górniczych. [w:] Materiały IX Konfer. „Górnictwo wczoraj i dziś”. Stow. Inż. i Techn. Górn., Katowice, s. 151-160.

 

2010

  • Kopalnia Ćwiczebna Muzeum Miejskiego „Sztygarka” – świadectwem górniczego dziedzictwa w Zagłębiu Dąbrowskim. [w:] Januszewski S. (red.) Dziedzictwo postindustrialne i jego kulturotwórcza rola. Fundacja Hereditas, Warszawa, s. 261-277.
  • Działalność Aleksandra Mielęckiego w górnictwie pruskim. [w:] P. P. Zagożdżon, M. Madziarz (red.), Dzieje górnictwa – element europejskiego dziedzictwa kultury. T. 3, Oficyna Wydaw. Politechnika Wrocławska, s. 483-493.
  • Nieznany głos Hieronima Łabęckiego do zmian prawa górniczego Królestwa Polskiego. [w:] P. P Zagożdżon., M. Madziarz (red.), Dzieje górnictwa – element europejskiego dziedzictwa kultury. T. 3, Oficyna Wydaw. Politechnika Wrocławska, s. 494-508.
  • Standaryzacja opisów wyrobisk górniczych w aspekcie zachowania dziedzictwa techniki górniczej. Obowiązek czy konieczność? [w:] Januszewski S. (red.) Dziedzictwo postindustrialne i jego kulturotwórcza rola. Cz. 2. Fundacja Hereditas, Warszawa, s. 77-83.
  • Dzieje rozpoznania kopalin na obszarze dawnego Księstwa Siewierskiego oraz pierwszy opis i mapa geologiczno-górnicza regionu. [w:] Analecta, z. 1-2, s. 345-368.
  • Zapomniane mapy okręgów górniczo-hutniczych Królestwa Polskiego i ich autor Maksymilian Strasz. [w:] Prace Komisji Historii Nauki PAN, Kraków, t. X, s. 359-369.
  • Wyrazy górnicze, czyli dawne słownictwo górnicze na terenie Królestwa Polskiego w XIX w. [w:] Mater. XII Konferencji „Górnictwo wczoraj i dziś”. Stow. Inż. i Techn. Górn., Ustroń, 4-5 listopada 2010 r., s. 125-132.

 

2011

  • [z:] W. Preidl, Abriss der Geschichte der Polnischen Galabergmannsuniform. Hardygóra M. et al (red.). „Altbergbau-kolloquium”. VGE Verlag GmbH, Essen, s. 376-393.
  • Historia nauk o Ziemi. [w:] Pr. zbior., „Dzieje nauki. Nauki ścisłe i przyrodnicze”. Wydawnictwo Szkolne PWN, Warszawa, s. 305-390.
  • Kartograficzny obraz krajobrazu górniczego Zagłębia Dąbrowskiego na przykładzie „Karty geognostycznej zagłębia węglowego” Jana Hempla (1856 r.). [w:] Górnictwo i geologia. Kwartalnik, nr 1, s. 223-236.
  • [z:] W. Narębski, Staszic Fascicules (Zeszyty Staszicowskie). International Commission on the History of Geological Sciences, IHNIGEO Newsletter, no. 43, s. 51-53.
  • The Achievements of Józef Cieszkowski in Polish Mining. [w:] P. Claughton, C. Mills (red.), “Mining Perspectives. Proceedings of the Eighth International Mining History Congress 2009”. University of Stirling, Stirling, Szkocja, s. 122-131.

 

2012

  • Ewolucja europejskiej kartografii geologicznej do początków XX w. [w:] Analecta. Studia i materiały z dziejów nauki, nr 1-2, s. 173-202.
  • Georg Gottlieb Pusch i jego działalność w Królestwie Polskim w świetle korespondencji publikowanej na łamach niemieckich czasopism mineralogicznych (1817-1830). [w:] Zeszyty Staszicowskie, z. 8, s. 149-165.
  • Górnictwo w „Rzeczach Kopalnych” ks. Krzysztofa Kluka. [w:] Pr. zbior., „Anna ks. Jabłonowska i ks. Krzysztof Kluk – ludzie którzy wyprzedzili swoją epokę”. Muzeum Rolnictwa im. ks. K. Kluka, Ciechanowiec, s. 239-252.
  • [z:] A. Rybak, Józef Cieszkowski. Górnik Zagłębiowski. [Wydanie II, zmienione.] Muzeum Miejskie „Sztygarka”, Dąbrowa Górnicza i Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego, Katowice, s. 1-40.
  • Kartoteka kopalni węgla kamiennego Państwowego Instytutu Geologicznego – zapomniany dokument z historii górnictwa. [w:] Zagożdżon P. P., Madziarz M. (red.), „Dzieje górnictwa – element europejskiego dziedzictwa kultury”, t. 4, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, s. 391-400.
  • Muzea górnicze – w poszukiwaniu wiedzy i autentyczności. [w:] Jodłowski A. (red.), „Materiały II Konferencji Muzeów Górniczych i Skansenów Podziemnych w Polsce”. Muzeum Żup Krakowskich, Wieliczka, s. 9-20.
  • [z:] W. Preidl, Polski mundur górniczy – tradycja i współczesność. [w:] Zagożdżon P. P., Madziarz M. (red.), „Dzieje górnictwa – element europejskiego dziedzictwa kultury”, t. 4, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, s. 315-338.

 

2013

  • Cadmia fossilis – działalność Piotra Steinkellera, polskiego „króla” cynku. [w:] Zagożdżon P. P., Madziarz M. (red.), „Dzieje górnictwa – element europejskiego dziedzictwa kultury”, t. 5, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, s. 379-392.
  • [z:] I. S. Troyak: Hieronim Kondratowicz i jego pierwszy nowoczesny podręcznik górnictwa. [w:] P. P. Zagożdżon, M. Madziarz (red.), „Dzieje górnictwa – element europejskiego dziedzictwa kultury”, t. 5, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, s. 363-378.
  • Life and Work of Jan Mieroszewski (1768-1842). [w:] „Vivat Académia Banská Štiavnica”. Zbornik z Konferencie Konanej pri Príležitosti 250. Výročia Založenia Baníckej Akadémie v Banskej Štiavnici. Slovenské banské muzeum, Banská Štiavnica, Słowacja, s. 98-103.

Arrow Button Wróć