dr hab. Iwona Arabas, prof. PAN

12 lutego 2014

Zakład Historii Nauk Ścisłych, Przyrodniczych i Techniki

pok. A19

tel. +48 22 65 72 748

dyżury: pon. 9.00–11.00

e-mail: iarabas@wp.pl

I.Arabas

Zainteresowania naukowe

Moje zainteresowania łączą historię nauk przyrodniczych i muzealnictwa, a badania dotyczą roli gabinetów osobliwości jako protomuzeów nauki.  Podstawą  pracy są  dokumenty i eksponaty odnalezione przeze mnie w rosyjskich archiwach i muzeach świadczące o świetności gabinetu historii naturalnej księżnej Anny z Sapiehów Jabłonowskiej w Siemiatyczach na Podlasiu.

Wykształcenie

  • 1982 magisterium na Wydziale Farmaceutycznym Akademii Medycznej w Warszawie
  • 1994 doktorat w Instytucie Historii Nauki PAN na podstawie rozprawy „Badania opioidów oraz ich rola w rozwoju nauk o leku w Polsce XIX w.” (promotor prof. Barbara Kuźnicka)
  • 2007 habilitacja w Instytucie Historii Nauki PAN na podstawie książki „Apteczki domowe w polskich dworach szlacheckich. Studium z dziejów kultury zdrowotnej”, Warszawa 2006
  • 2008 dyplom studiów podyplomowych z zakresu muzealnictwa w Instytucie Sztuki Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego

Zatrudnienie

  • 1982–1986 farmaceutka w jednej z warszawskich aptek
  • 1982–1987 sekretarz redakcji w czasopiśmie “Farmacja Polska”
  • 1986– asystent, adiunkt, docent i profesor w Instytucie Historii Nauki PAN
  • 1997–wrzesień 2019 kierownik Muzeum Farmacji im. mgr farm. Antoniny Leśniewskiej Oddział Muzeum Warszawy (kustosz dyplomowany)
  • 2009– wykładowca historii farmacji na Wydziale Farmaceutycznym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
  • 2015–2017 kierownik Studium Doktoranckiego przy IHN PAN

Promocje doktorantów i magistrantów

  • 2017: promotorstwo pracy doktorskiej Katarzyny Sudoł, „Rozwój farmacji stosowanej na podstawie reklamy farmaceutycznej na polskim rynku w latach 1875–1939” (obrona 13 października 2017 w IHN PAN).
  • 2010–2018: promotorstwo 9 prac magisterskich

Doświadczenie międzynarodowe

  • badania archiwalne i biblioteczne: Słowacja (1996, 1998), Węgry (1995), Hiszpania (1997, 2018), Japonia (1996, 1997, 1999, 2000, 2004, 2007, 2014), Litwa (2000, 2001, 2003), Francja (2014), Czechy (2015), Ukraina (2006) i Rosja (2008, 2010, 2011, 2012, 2013, 2017, 2018)
  • Przewodnicząca Kongresu: 43rd International Congress for the History of Pharmacy, Warsaw, 12–15 September, 2017 (także członek komitetu naukowego)

Udział w krajowych i międzynarodowych projektach badawczych

  • Kierownik grantu: Dziedzictwo kulturowe warszawskiego farmaceuty Ferdynanda Karo na tle inwentaryzacji świata. Projekt nr 461 finansowany przez Ministerstwo Kultury i dziedzictwa Narodowego z programu „Dziedzictwo kulturowe: priorytet wspieranie działań muzealnych”
  • Kierownik projektu NIMOZ 5 87/16/A1: rearanżacja Muzeum Farmacji (6 miesięcy)

Członkostwo w radach naukowych, redakcjach czasopism i serii wydawniczych

  • Komitet Historii Nauki i Techniki PAN – wiceprzewodnicząca (od 2012 r.)
  • Członek Rady Naukowej IHN PAN
  • Członek Rady Naukowej Archiwum PAN
  • Członek Rady Programowej Biomedyczne i Humanistyczne Podstawy Farmacji
  • Członek Rady Muzeum Azji i Pacyfiku
  • Członek Rady Muzeum Historii Medycyny WUM
  • Członek Rady Muzeum Częstochowskiego
  • Członek komitetu redakcyjnego czasopisma „Farmacja Polska”

Członkostwo w towarzystwach i organizacjach naukowych

  • Académie Internationale d’Histoire de la Pharmacie (członek od 2009 r.)
  • ICOM (od 2007 r.)
  • International Society for the History of Pharmacy (od 1999 r.)
  • Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne – skarbnik Zarządu Głównego i wiceprzewodnicząca Zarządu Oddziału Warszawskiego Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego (od 1989 r.), członek Zarządu Zespołu Sekcji Historii Farmacji
  • Towarzystwa Historyków Medycyny, Farmacji i Nauk Pokrewnych (członek założyciel)
  • Societas Scientiarum Klukoviana et Jablonovianae
  • Stowarzyszenia Muzealników Polskich

Wybrane publikacje

Książki autorskie i współautorskie

  • Badania opioidów oraz ich rola w rozwoju nauk o leku w Polsce XIX w. Warszawa 1995.
  • Apteczki domowe w polskich dworach szlacheckich. Studium z dziejów kultury zdrowotnej, Warszawa 2006.
  • Karo, Dziedzictwo kulturowe Warszawskiego Farmaceuty Ferdynanda Karo na tle inwentaryzacji świata, Katalog wystawy = Cultural legacy of a Warsaw pharmacist Ferdynand Karo in the context of cataloguing the world, Exhibition catalogue, Muzeum Warszawy, Warszawa 2015, ss. 119, ISBN 978-83-62189-43-4.
  • Res pharmaceuticae : Muzeum Farmacji im. mgr farm. Antoniny Leśniewskiej Oddział Muzeum Warszawy: katalog wystawy stałej = Antonina Leśniewska Museum of Pharmacy Branchof the Museum of Warsaw: catalogue of permanent exhibition, Warszawa 2017, 266 ss., ISBN978-83-65777-02-7.

Rozdziały w pracach zbiorowych

  • Encyklopedie zdrowia w „epoce ciekawości”, [w:] Staropolskie kompendia wiedzy, pod redakcją Iwony M. Dackiej-Górzyńskiej i Joanny Partyki, DiG, Warszawa 2009, s. 257–267.
  • Petersburskie ślady kolekcji Anny ks. Jabłonowskiej z Siemiatycz, [w:] „Anna ks. Jabłonowska i ks. Krzysztof Kluk – ludzie, którzy wyprzedzili swoją epokę”, Ciechanowiec 2011 r., s. 9–27.
  • ‘Salus aegroti suprema lex’ – refleksja z pogranicza nauki i sztuki, [w:] Kodeks Etyki Farmaceutycznej NIA, Warszawa 2013, s. 43–54.
  • Królestwo roślin w zbiorach księżnej Anny Jabłonowskiej, [w:] Jabłonowscy. w kraju i poza jego granicami. Ciechanowiec 2015, s. 7–33.
  • Iwona Arabas, Shoji Asada, Medicinal and magical plants in Polish studies of the Ainu culture, [w:] 42nd International Congress for the History of Pharmacy, Istambul, Turkey, “The Exchange of Pharmaceutical Knowledge between East and West”, 2016, s. 337–341.
  • Od gabinetu do wydziału: historia przekształcenia rzemieślniczej profesji w naukę uniwersytecką = From one office to academic department: History of Transformation of a Craft Profession into a University Discipline, [w:] Jubileusz 90-lecia Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Pod redakcją: prof. dr. hab. n. farm. Piotra Wroczyńskiego, dr hab. Iwony Arabas, dr. Andrzeja Zimniaka, dr n. farm. Moniki Grudzień, mgr Katarzyny Stańczyk, Warszawa 2016, s. 9–64
  • Ksiądz Remigiusz Ładowski, pijar (1738–1798) – popularyzator wiedzy przyrodniczej, [w:] Ksiądz Krzysztof Kluk i badacze epoki stanisławowskie, Muzeum Rolnictwa im. ks. K. Kluka w Ciechanowcu Instytucja Kultury Województwa Podlaskiego, Ciechanowiec 2016 s. 5–25
  • A case study of the role of 18th century natural history cabinets, as vehicles of nowledge transfer to the society, [w:] Christoph Friedrich / Wolf-Dieter Müller-Jahncke / Sabine Anangnostou, Grenzüberschreitungen in der Pharmazie. Die Vorträge der Pharmaziehistorischen Biennale in Meißen vom 22. bis 24. April 2016 mit einem Anhang: Pharmaziehistorische Reminiszenzen von Dr. Klaus Meyer, Stuttgart 2017, s. 33–54.
  • Natural and Medicinal Sciences – Nature and Man, [w:] Poland 100 Years, Lesko 2018, s. 456–467, ISBN: 978-83-7576-366-9 / Nauki przyrodnicze i medyczne – natura a człowiek [w:] Polska 100 lat, Lesko 2018, s. 456–467, ISBN: 978-83-7576-365-2.
  • Nauki przyrodnicze i medyczne – natura a człowiek, [w:] Eseje o stuleciu, Lesko 2018, s. 258–262, ISBN: 978-83-7576-368-3
  • Iwona Arabas, L. Bodnar, Источники для изучения истории естественного кабинета герцогини Анны Яблоновской в собрании спбф АРАН, [w:] Series ad Fontes Materials and Studies on the History of Science Issue 14 Müller’s Conference —2018 Continuity and Traditions in Preserving and Studying Documentary Academic Heritage Materials of the II International Scientific Conference May 24–26, 2018, St. Petersburg Compiler and Editor-in-chief Sc. D. in History I. V. Tunkina, s. 263–279.

Redakcja książek i czasopism

  • Pod patronatem Hygiei. Udział kobiet w rozwoju nauk przyrodniczych, Warszawa 2000, Pod redakcją Iwony Arabas.
  • Jubileusz 90-lecia Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Pod redakcją: prof. dr. hab. n. farm. Piotra Wroczyńskiego, dr hab. Iwony Arabas, dr. Andrzeja Zimniaka, dr n. farm. Moniki Grudzień, mgr Katarzyny Stańczyk, Warszawa 2016, ss. 247. ISBN 978-83-920361-3-5.

Przekłady

  • Iwona Arabas, Nieprzetartym szlakiem. Wspomnienia pionierskiej farmaceutki Antoniny Leśniewskiej, red. Władimir Liewtow, Instytut Polski przy Polskim Konsulacie Generalnym w St. Petersburgu, 2017, ss. 101 (dwujęzyczne wydanie polsko-rosyjskie), tłumaczenie i wstęp, ISBN 978-5-86038-205-3.

Artykuły

  • Badacz flory syberyjskiej mgr farm. Ferdynand Karo, „Apothecaria Bydgostiana. Studia z Dziejów Farmacji i Medycyny”, 10, 2008, s. 19–24.
  • Iwona Arabas, A. Chodkowska, Krótka historia reklamy farmaceutycznej – „Kto sekret zna, o zdrowie dba”, „Farmacja Polska”, 65, 2009, s. 41–45.
  • Przyrodnicy, kolekcjonerzy i teoretycy muzealnictwa, „Kwartalnik Historii Nauki”, 54, 2009, nr 1, 115–130.
  • Losy kolekcji księżnej Anny Jabłonowskiej na podstawie dokumentów z Archiwum Rosyjskiej Akademii Nauk w St. Petersburgu, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, 54, 2009, nr 2, s.95–108.
  • Natur, Art and Science in the Cabinets of Curiosities, Comunicationes orales, Actas del 38 Congreso International de Historia de la Farmacia, Seville, 19–22 septiembre 2007, s. 1–6 (wydanie cyfrowe).
  • Aptekarze i lekarze jako kolekcjonerzy i teoretycy muzealnictwa, „Apothecaria Bydgostiana. Pamiętnik XVIII Sympozjum Historii Farmacji Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego pt. Muzealnictwo Farmaceutyczne Ciechocinek-Bydgoszcz-Toruń 25–28 06 2009. Studia z Dziejów Farmacji i Medycyny”, 11, 2010, s. 54–60.
  • Aptekarz wojskowy Ferdynand Karo i jego syberyjskie peregrynacje, Pamiętnik XIX Sympozjum Historii Farmacji Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego, Sanok 2010, s.1–6.
  • “Blazing the Trail” – Antonina Leśniewska’s published Memoirs documenting her pathfinder role in opening the perspectives for pharmaceutical education for women, (www. histpharm.org/congresses%20ishp.htm, s.1–6).
  • Z dziejów aptekarstwa. Czy Galen był aptekarzem? „Aptekarz Polski”, 61 (39e), 2011, s. 46–49.
  • Niezrealizowany projekt narodowego muzeum historii naturalnej księżnej Anny Jabłonowskiej, „Kwartalnik Historii Nauki”, 57, 2012, s. 166–180.
  • Iwona Arabas, Natalia Michajłowna Smirnowa, Julia Krasnobajewa, Siergiej A. Kowalenko, Ocalałe z moskiewskiej pożogi: materialne ślady świetności przyrodniczej kolekcji księżnej Anny Jabłonowskiej, „Cenne, Bezcenne/ Utracone”, 1–4/2013, s. 12–17.
  • Iwona Arabas, A. Pielińska, J. Popiołek, Leczenie bursztynem dawniej i dziś, „Farmacja Polska”, 69, 2013, s. 32–36.
  • Apteczka dla kucharza zawsze otworem stać musi, „Archivarius Visegradensisi”, 1, 2013, s. 277–284.
  • Iwona Arabas, Paula Alaborska, Marcin Więcek, Muzeum Farmacji im. mgr Antoniny Leśniewskiej Oddział Muzeum Historycznego m.st. Warszawy historia i współczesność, „Thesaurus Apothecarii” Aptekarskie Ślady, Podkarpacka Izba Aptekarska, 7, 2013, s. 63–81.
  • Iwona Arabas, Magdalena Ciepłowska, Muzeum Farmacji im. mgr Antoniny Leśniewskiej Oddział Muzeum Historycznego miasta stołecznego Warszawy, „Forum Bibliotek Medycznych”, 6, 2013, 1(11), s. 370–382.
  • Zielniki flory syberyjskiej Ferdynanda Karo w zbiorach europejskich ogrodów botanicznych, „Wrocławskie Studia Wschodnie”, 16, 2012, s. 233–241.
  • Biogramy w Słowniku Polski wkład w przyrodoznawstwo i technikę, redakcja naukowa Bolesław Orłowski, T. I–IV, Warszawa 2015: S. Biniecki, s. 145–147 (I); J.J. Celiński, s. 238 (I); F. Karo, s. 169–170 (II); S. Fabian, s. 393–394 (I), T. Torosiewicz, s. 299–300 (IV)/MD; B. Koskowski, s. 264–265 (II).
  • Iwona Arabas, Shoji Asada, Polish studies of the medical traditions of the Ainu, “Organon”, 47, 2015, s. 5–13.

Artykuły recenzyjne i recenzje – recenzje prac doktorskich

  • Anton Bartunek, Historicky vyvoj farmaceutickeho vzdelavania vo vzťahu k uzemiu dnesneho Slovenska v rokach 1918–2018,
  • mgr Lidia Maria Czyż, Wpływ postępów wiedzy farmaceutycznej i czynników kulturowych na kształtowanie się systemu zaopatrzenia farmaceutycznego w Polsce w latach 1944–2004 na przykładzie Podkarpacia
  • zamawiana opinia na temat działalności badawczej i znaczenia the Faculty of Pharmacy
Philipps University of Marburg przygotowana na prośbę dziekana tego Wydziału (czerwiec 2017)

Inne

  • Iwona Arabas, L. M. Czyż, Pod patronatem Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego: promocja wspomnień magistry Antoniny Leśniewskiej w Instytucie Polskim w St. Petersburgu, „Farmacja Polska”, 74, 2018, s. 356–359.
  • Activities of Maria Skłodowska-Curie and Antonina Leśniewska during the First World War, “Sbornik Prednasek z Dejin Farmacie”, 2016, 48.
  • Iwona Arabas, L. M. Czyż, Święto polskiej farmacji w Instytucie Polskim w Madrycie, „Farmacja Polska”, 74, 2018, s. 411–412.
  • Iwona Arabas, L. M. Czyż, Statuetka mgr farm. Antoniny Leśniewskiej wręczona szczególnie zasłużonym dla rozwoju historii farmacji, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki”, 63, 2018, s.220–224.
  • Iwona Arabas, L. M. Czyż, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne na stulecie odzyskania niepodległości, „Farmacja Polska”, 74, 2018, s. 651–654.
  • Festiwal Nauki, O księżnej Jabłonowskiej, która pierwsza w kraju naszym […] historii naturalnej naukę zaszczepić wielkim kosztem przedsięwzięła…, „Medycyna, dydaktyka wychowanie”, 50, 2018, 10, s. 34–36.
  • Farmacja na Uniwersytecie, Warszawa 2017, ss. 23, ISBN 978-64551-17-8.
  • Iwona Arabas, Adam Tyszkiewicz, Pharmacy at the University of Warsaw, Warszawa 2017, ss. 22. ISBN 978-83-64551-18-5.
  • Iwona Arabas, Magdalena Ciepłowska, 30 years of` the Warsaw Museum of Pharmacy: history and collections, „Ceska a Slovenska Farmacie”, 66, 2017, s. 46.
  • dr hab. Stanisław Biniecki (1907–1999): twórca oryginalnych polskich leków, „Medycyna Dydaktyka Wychowanie”, WUM, 2017, s. 28–31.
  • LEŚNIEWSKA ANTONINA, ЛЕСНЕВСКАЯ АНТОНИНА БОЛЕСЛАВОВНА, Encyklopedia Polski Petersburg, polskaipetersburg.pl/hasla/lesniewska-antonina
  • 2017 – The year of two important pharmaceutical anniversaries in Poland, [w:] 43rd International Congress for the History of Pharmacy, Warsaw, 12–15 September 2017, s. 32–34.
  • Iwona Arabas, Marcin Więcek, Jubileusze Polskich historyków farmacji, „Kwartalnik Historii Nauki I Techniki”, 62, 2017, s. 115–118.
  • Kobiety i farmacja, „Mówią Wieki”, sierpień 2017, s. 79–80.
  • Sprawozdanie ze 150-lecia urodzin mgr Antoniny Leśniewskiej, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki”, 62, 2017, s. 214–216.

Nagrody i wyróżnienia

  • II nagroda za pracę doktorską w Konkursie im. Klemensa Szaniawskiego organizowanym przez Fundację Stefana Batorego oraz Towarzystwo Popierania i Krzewienia Nauk (1995)
  • Medal im. Ignacego Łukaszewicza „Za wybitne zasługi dla farmacji polskiej”, nadany przez Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego (2000)
  • Brązowy i Srebrny Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis przyznany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2006 i 2017)
  • godność Członka Honorowego Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego (2007)
  • Złoty “Medal za długoletnią służbę” (2014)
  • Nagroda zespołowa trzeciego stopnia Rektora WUM za osiągnięcia organizacyjne (2016)
  • Medal 70-lecia Polskiego Towarzystwa Naukowego „za organizację 43 Międzynarodowego Kongresu Historii Farmacji, Warszawa, 12–15.09.2017”

Arrow Button Wróć

Powiadomienie o plikach cookies: ihnpan.waw.pl korzysta z plików cookies. Pozostając na tej stronie, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookies Więcej lub ZAMKNIJ KOMUNIKAT