Wielka pasja do tego co najmniejsze. Życie i działalność Ludwika Wertensteina (1887–1945)

4 marca 2016

Głównym celem referatu jest przedstawienie zarysu biograficznego oraz działalności naukowej, dydaktycznej i popularyzatorskiej Ludwika Wertensteina – na tle ówczesnego stanu wiedzy o zjawiskach promieniotwórczości i strukturze jądra atomowego, a także w kontekście europejskich wydarzeń politycznych 1. połowy XX w.

Wertenstein był rzeczywistym kierownikiem Pracowni Radiologicznej im. Mirosława Kernbauma w Warszawie w latach 1914–1939. Formalnie placówka podlegała Marii Skłodowskiej-Curie, jednak od 1926 r. Noblistka była już tylko honorową kierowniczką. Wertenstein był nie tylko jej uczniem, lecz także Ernesta Rutherforda; w latach 1925–1927 przebywał w kierowanym przez niego Cavendish Laboratory w Cambridge.

Do najważniejszych zasług Wertensteina i jego współpracowników należało odkrycie w 1934 r. nieelastycznego rozpraszania neutronów podczas zderzeń z jądrami atomowymi oraz – w tym samym roku – sztucznych izotopów promieniotwórczych 17F, 42Sc i 60Co. W laboratorium Werstensteina działał m.in. Józef Rotblat (1908–2005), późniejszy laureat Pokojowej Nagrody Nobla za 1995 r.

Wertenstein był również znanym popularyzatorem nauk przyrodniczych, przede wszystkim fizyki, autorem ponad stu tekstów publikowanych m.in. w „Wiedzy i Życiu”, „Wszechświecie” oraz w prasie codziennej. Pisał jasno, przystępnie i eleganckim stylem.

Ze względu na swoje żydowskie pochodzenie, Wertenstein w okresie drugiej wojny światowej musiał się ukrywać. W 1944 r. przedostał się do Budapesztu. Zginął przypadkowo trafiony odłamkiem miny podczas zdobywania tego miasta przez armię radziecką.

Arrow Button Wróć